ojú ìwé_àmì
ojú ìwé_àmì

Bí a ṣe le yan àwọn àmì ìdákọ́ ara ẹni tó tọ́ fún ìtọ́jú orthodontic

Àwọn àkọlé tí ó ń dì ara wọn mú ti yí ìtọ́jú àkọlé padà láàárín ogún ọdún sẹ́yìn. Láìdàbí àwọn àkọlé ìbílẹ̀ tí ó nílò lílà rọ́pọ́ tàbí wáyà láti so àkọlé náà mọ́, àwọn àkọlé tí ó ń dì ara wọn mú ní ẹnu ọ̀nà tàbí ẹ̀rọ ìfàsẹ́yìn tí a ṣe sínú rẹ̀. Apẹẹrẹ yìí dín ìfọ́jú kù, ó dín àkókò ìpàdé kù, ó sì mú kí ìtùnú aláìsàn sunwọ̀n sí i. Gẹ́gẹ́ bí American Association of Orthodontists (AAO) ti sọ, nǹkan bí mílíọ̀nù mẹ́rin àwọn aláìsàn ní Amẹ́ríkà ló ń gba ìtọ́jú àkọlé lọ́dọọdún, pẹ̀lú àwọn ètò ìdì ara ẹni tí ó ń dí ara wọn mú ìpín púpọ̀ sí i nínú àwọn ọ̀ràn náà. Àwọn àṣà tí wọ́n ń lo àkọlé tí ó ń dí ara wọn mú ròyìn pé àkókò àga fún aláìsàn kọ̀ọ̀kan dínkù ní ìṣẹ́jú 15 sí 20 fún ìbẹ̀wò kọ̀ọ̀kan.

Ìtọ́sọ́nà yìí ṣàyẹ̀wò àwọn kókó pàtàkì tí àwọn oníṣègùn àti àwọn ilé ìwòsàn eyín yẹ kí wọ́n ṣe àyẹ̀wò nígbà tí wọ́n bá ń yan àwọn àmì ìdámọ̀ ara-ẹni, tí ó bo àwọn ìyàtọ̀ nínú àwòrán ẹ̀rọ, ìwádìí ìṣe ìṣègùn, àwọn ìlànà ohun èlò, àti àwọn ohun tí a gbé yẹ̀ wò nípa bí owó ṣe ń náni.

5

Kí ni àwọn àmì ìdámọ̀ ara-ẹni àti báwo ni wọ́n ṣe ń ṣiṣẹ́?

Àwọn àkọlé tí ó ń so ara wọn pọ̀ jẹ́ àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara ẹni tí a fi ẹ̀rọ ìdènà tí ó so mọ́ ara rẹ̀ tí ó ń lo okùn ìdènà taara láìsí pé kí a lo àwọn ligatures láti òde. Ara àkọlé náà ní gíláàsì, ẹnu ọ̀nà, tàbí ìrúwé tí a lè ṣí láti fi wáyà náà sínú rẹ̀, lẹ́yìn náà kí a sì ti í mọ́ inú ihò náà.

Awọn ipinsi ẹrọ akọkọ meji lo wa:

Àwọn àmì ìdámọ̀ ara ẹni tí kò ṣeé farapamọ́Ó ní ìdènà líle, tí kò dúró tí kò sì lo agbára ìṣiṣẹ́ sí archwire náà. Ẹ̀rọ yíyọ́ náà ń mú kí okùn náà rọ̀, èyí tí ó ń dín agbára ìdènà ìfọ́mọ́ra kù nígbà tí eyín bá ń yípo. Apẹẹrẹ yìí yẹ fún àwọn ìpele ìfàsẹ́yìn àti àwọn ọ̀ràn tí ó nílò àwọn ẹ̀rọ yíyọ́ tó dára.

Àwọn àmì ìdámọ̀ ara-ẹni tí ń ṣiṣẹ́Fi ìbòrí tàbí ilẹ̀kùn tí a fi orísun omi kún tí ó ń fi ìfúnpá kan ara rẹ̀ hàn lórí ìsopọ̀ náà. Nígbà tí wáyà náà bá kéré sí ìwọ̀n ihò náà, ìsopọ̀ náà máa ń lo wáyà náà dáadáa, èyí tí yóò fún wayà náà ní agbára ìtẹ̀síwájú ní àwọn ìpele ìtọ́jú àkọ́kọ́.

Àtúnyẹ̀wò ètò ọdún 2019 tí a tẹ̀ jáde nínúÌlọsíwájú nínú Ìtọ́jú Ẹsẹ̀Ìwé ìròyìn ṣàwárí pé àwọn ètò ìṣiṣẹ́ tí kò ṣeé lò máa ń mú kí ìkọlù tó kéré sí i jáde nígbà gbogbo (nígbà gbogbo, ó máa ń jẹ́ 50–200gf ní ìsàlẹ̀ lórí àwọn àpapọ̀ wáyà/ìdìpọ̀ àfikún tí a dán wò) nígbà tí àwọn ètò ìṣiṣẹ́ fi hàn pé wọ́n ti ṣe àtúnṣe ní ìbẹ̀rẹ̀ ní àwọn ọ̀ràn ìkọlù díẹ̀ sí ìwọ̀nba.

Ìdí tí àwọn àmì ìdábùú ara-ẹni fi ń dín àkókò ìtọ́jú àti àbẹ̀wò àga kù

Ọ̀kan lára ​​àwọn àǹfààní tí a mẹ́nu kàn jùlọ nínú àwọn àmì ìdámọ̀ ara-ẹni ni ìdínkù nínú àkókò ìtọ́jú gbogbogbòò àti iye àwọn ìpàdé tí a nílò. Àwọn ìwádìí ìṣègùn pèsè àwọn ìwífún tó lágbára:

  • Ìdánwò tí a ṣe láìròtẹ́lẹ̀ kan sọ pé àkókò ìtọ́jú tó dínkù tó tó oṣù mẹ́fà fún àwọn ọ̀ràn tó péye nípa lílo àwọn ètò ìdè ara ẹni tí kò ṣeé lò ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn ìbejì ìbílẹ̀.
  • A le fa awọn akoko ipade lati ọsẹ mẹrin si ọsẹ mẹfa si mẹjọ ni ọpọlọpọ igba nitori agbara ifijiṣẹ ti o pọ si ati idinku ikọlu.
  • Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwádìí tí a ṣe ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ eyín ní yunifásítì, yíyọ ligature kúrò àti yíyọ ligature ń gbà ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 5–8 fún gbogbo àkókò ìpàdé kọ̀ọ̀kan.

Ọ̀nà tí ó wà lẹ́yìn àwọn àtúnṣe wọ̀nyí dá lórí ìdínkù ìfọ́. Nínú àwọn ètò ìbílẹ̀, àwọn ligatures elastic máa ń ṣẹ̀dá ìsopọ̀ láàárín ihò bracket àti archwire, pàápàá jùlọ nígbà tí a bá ń yọ́. Àwọn ètò passive tí ó máa ń dín ìfọ́ yìí kù sí 60–80%, èyí tí ó ń jẹ́ kí agbára tí ó ń tẹ̀síwájú láti gbé eyín lọ́nà tí ó dára jù lọ nípasẹ̀ egungun alveolar.

2

Àwọn Ohun Èlò: Irin Alagbara 17-4 vs. Ìmọ̀-ẹ̀rọ MIM nínú Àwọn Búrẹ́dì Orthodontic

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àkọlé tí ó ń so ara wọn pọ̀ ni a ń ṣe láti inú irin alagbara tí a fi irin ṣe tàbí ìṣẹ̀dá abẹ́rẹ́ irin (MIM). Lílóye àwọn ìlànà wọ̀nyí ń ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti ra àwọn ìpinnu fún àwọn ilé ìwádìí eyín àti àwọn iṣẹ́ ìtọ́jú eyín.

Irin alagbara 17-4jẹ́ alloy tí ó ní chromium (16–18%), nickel (3–5%), copper (3–5%), àti niobium. Agbára ìṣẹ̀dá rẹ̀ tó tó 1,000–1,200 MPa mú kí ó má ​​lè yípadà lábẹ́ ìrùsókè orthodontic. Ohun èlò yìí ṣe àǹfààní gidigidi fún àwọn brackets tí a fi sí àwọn ìpíndọ́gba moment-to-force gíga nígbà ìfìhàn torque.

Ìmọ́lẹ̀ Abẹ́rẹ́ Irin (MIM)jẹ́ ìlànà ìṣelọ́pọ́ tí ó fẹ́rẹ̀ jọra tí ó so irin lulú pọ̀ mọ́ ètò ìsopọ̀. A fi àdàpọ̀ náà sínú àwọn mọ́ọ̀dì tí ó péye, lẹ́yìn náà a yọ ọ́ kúrò tí a sì fi sínú rẹ̀. Àwọn èròjà MIM fi ìṣọ̀kan ìwọ̀n tí ó tayọ hàn (+/- 0.02mm ìfaradà), èyí tí ó ṣe pàtàkì fún ìpéye ìwọ̀n ihò nínú àwọn àkọlé tí ń dì ara wọn. Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí tí a tẹ̀ jáde nínúÌwé Ìròyìn ti Ìmọ̀-ẹ̀rọ Ohun èlò àti Iṣẹ́, Irin alagbara 17-4 ti a ṣe ilana MIM ṣe aṣeyọri awọn agbara ẹrọ ti o jọra si ohun elo ti a ṣe lẹhin ti a ti fi sintering daradara.

Àwọn olùpèsè tí wọ́n ń lo ìmọ̀-ẹ̀rọ MIM ń ròyìn agbára ìṣẹ̀dá ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ ti àwọn ẹ̀rọ ìdákọ́ra 10,000+ fún ìlà ìṣẹ̀dá kọ̀ọ̀kan, èyí tí ó ń jẹ́ kí wọ́n lè ṣàkóso dídára wọn déédé àti iye owó tí wọ́n ń gbà fún ríra ọjà púpọ̀.

Fífi Àwọn Ẹ̀rọ Ìdènà Ara-ẹni wéra: Àwọn Irú Oògùn Tí A Ti Ṣe Ìtọ́jú Roth àti MBT

Àwọn oògùn ìtọ́jú orthodontic méjì tí a tọ́ka sí ní gbogbogbòò ló ń ṣàkóso ọjà ìtọ́jú ara-ẹni: ìṣètò Roth àti ìṣètò MBT (McLaughlin, Bennett, Trevisi). Àwọn méjèèjì ló ń ṣàlàyé ìwọ̀n agbára, tip, àti angulation tí a kọ́ sínú ihò bracket kọ̀ọ̀kan.

Pílámẹ́rà Oògùn Roth Oògùn Ìwòsàn MBT
Ìyípo Àárín Gbùngbùn Òkè +12° +17°
Ìyípo Ìta Òkè +8° +10°
Ìtẹ Ààrin Gbùngbùn Òkè +5° +4°
Lilo ti a ṣeduro Ipari Ayebaye Opolopo, ti ọpọlọpọ awọn dokita fẹran

Dókítà Ronald Roth ló ṣe àgbékalẹ̀ oògùn Roth ní ọdún 1970, ó sì tẹnu mọ́ àtúnṣe tó pọ̀ jù láti fi hàn pé ó ń fa ìfàsẹ́yìn. Oògùn MBT náà jáde láti inú àtúnṣe ètò, ó sì ń fúnni ní ìfarahàn agbára tó pọ̀ sí i ní apá iwájú. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìlà bracket oní-ìsopọ̀ ara-ẹni lóde òní ló ń fúnni ní oògùn méjèèjì ní gbogbo ọjà wọn.

Àṣàyàn ìṣègùn sábà máa ń da lórí ìmọ̀ ìtọ́jú ẹnìkọ̀ọ̀kan, pẹ̀lú ìgbà tí MBT ń gba ìtọ́jú tó gbòòrò ní ìṣe òde òní nítorí pé ó ti ní ipa tó lágbára lórí onírúurú irú àìsàn tí ó lè ṣe é.

Bí a ṣe lè so àwọn àmì ìdámọ̀ ara-ẹni pọ̀ mọ́ iṣẹ́ ìṣe rẹ

Gbíyípadà sí àwọn ètò ìsopọ̀ ara-ẹni nílò àgbéyẹ̀wò àwọn ìlànà ìṣègùn, ìdánilẹ́kọ̀ọ́ òṣìṣẹ́, àti ìṣàkóso àwọn ohun èlò ìkójọpọ̀.

Igbesẹ 1: Ṣe ayẹwo Awọn Ilana Yiyan Ẹran.Àwọn brackets tí ó ń dì ara wọn ṣiṣẹ́ dáadáa ní àwọn ọ̀ràn tí ó nílò àwọn ẹ̀rọ ìfàsẹ́yìn tí ó munadoko: pípa àyè, títò archwire, àti ìpinnu ìpele ìpele díẹ̀. Àwọn ìbéèrè agbára líle tàbí ìyípo líle le ṣì jẹ́ àǹfààní láti inú àwọn ohun èlò ìrànlọ́wọ́ ìbílẹ̀.

Igbesẹ 2: Kọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìṣègùn nípa iṣẹ́ ẹ̀rọ.Láìdàbí àwọn brackets ìbílẹ̀ tí ó nílò ìtò ligature, àwọn brackets tí ó ń lílọ́ ara wọn nílò àwọn ọ̀nà ìṣí àti pípa pàtó kan. Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ọwọ́ pẹ̀lú àwọn ohun èlò ìfihàn tí àwọn olùpèsè pèsè ń dín àṣìṣe ẹ̀gbẹ́ àga kù nígbà ìtọ́jú àkọ́kọ́.

Igbesẹ 3: Ṣe àtúnṣe sí Àkókò Ìṣètò Ìpàdé.Àwọn àṣà sábà máa ń fa àkókò ìrántí sí ọ̀sẹ̀ mẹ́fà sí mẹ́jọ nígbà tí a bá ń lo àwọn ètò ìdè ara ẹni tí kò ṣeé gbé, nítorí pé ìbàjẹ́ agbára máa ń pọ̀ sí i díẹ̀díẹ̀ àti pé ìṣípo eyín máa ń tẹ̀síwájú láìsí ìdíwọ́ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìforígbárí.

Igbesẹ 4: Ṣe abojuto akojo oja ati tunto awọn iyipo.Àwọn àkọlé tí ó ń dì ara wọn sábà máa ń ní iye owó tí ó ga ju àwọn àkọlé ìbílẹ̀ lọ, ṣùgbọ́n ó máa ń mú àìní fún àwọn ohun èlò lígà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ kúrò. Ṣírò iye owó gbogbo aláìsàn pẹ̀lú gbogbo àwọn ohun èlò láti ṣe àyẹ̀wò iye owó tí a fi pamọ́ dáadáa.

Ìwádìí Ìnáwó-Ìnáwó: Àwọn ìṣọ́ra-ẹni-lára-ẹni-lára àti Àwọn Ètò Ìbílẹ̀

Iye owo bracket akọkọ fun awọn eto ligament ara-ẹni maa n ṣiṣẹ ni iwọn 20–40% ti o ga ju awọn bracket ibeji ibile lọ. Sibẹsibẹ, itupalẹ iye owo lapapọ fihan aworan ti o ni iyatọ diẹ sii.

Awọn ifowopamọ owo taara pẹlu:mímú àwọn ligatures tí ó ní elastic kúrò ($3–$8 fún aláìsàn kan fún ìbẹ̀wò kọ̀ọ̀kan), dín àkókò iṣẹ́ náà kù, èyí tí ó túmọ̀ sí pé ó ga ju ti àwọn aláìsàn lọ, àti pé àwọn ohun èlò tí wọ́n fi ń kó àwọn ohun èlò náà sílẹ̀ díẹ̀.

Àwọn àǹfààní tí kìí ṣe tààrà ni:Ìrírí aláìsàn tó dára síi (kò sí ìyípadà ìsopọ̀ tó ń roni lára), ìdínkù tó ṣeé ṣe nínú àwọn ìbẹ̀wò pàjáwìrì fún àwọn ìsopọ̀ tó ti bàjẹ́ tàbí tó ti sọnù, àti àwọn ìwọ̀n ìṣe tó dára síi.

Ìwádìí iye owó ọdún 2020 tí a tẹ̀ jáde nínúÌwé Ìròyìn ti Ìtọ́jú Àrùn Ẹ̀tẹ̀ṣírò pé àwọn àṣà tí wọ́n ń yípadà sí àwọn ètò ìdè ara-ẹni ní ìrírí ìdínkù iye owó fún aláìsàn kọ̀ọ̀kan tó tó 8–12% nígbà tí wọ́n ń fi ìdínkù ligature àti ìfipamọ́ àkókò sílẹ̀ lórí ìlànà ìtọ́jú oṣù 18.

Àwọn Ìbéèrè Tí A Máa Ń Béèrè

Kí ni ìyàtọ̀ pàtàkì láàárín àwọn àmì ìdámọ̀ ara-ẹni tí ń ṣiṣẹ́ àti àwọn tí kò ṣeé lò?

Àwọn àkọlé ìdè ara ẹni tí ń ṣiṣẹ́ ń lo àkọlé ìdìpọ̀ tí a fi ìfúnpá mú sí orí wáyà arch, èyí tí ó mú kí wọ́n ṣiṣẹ́ dáadáa fún àwọn ìpele ìtòlẹ́sẹẹsẹ ìbẹ̀rẹ̀. Àwọn àkọlé ìdè ara ẹni tí ń ṣiṣẹ́ tí kò ní agbára ìṣiṣẹ́ lórí wáyà náà, èyí tí ó dín ìfọ́pọ̀ kù nígbà tí a bá ń yọ́. Yíyàn náà sinmi lórí ìpele ìtọ́jú àti àwọn góńgó biomechanical.

Ìfọ́mọ́ra mélòó ni àwọn brackets tí ń lílọ́ ara wọn ń mú jáde ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn brackets ìbílẹ̀?

Àwọn àkọlé tí ó ń dì ara wọn palolo dín ìfọ́mọ́ra kù ní nǹkan bí 60–80% ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn àkọlé ìbejì ìbílẹ̀ pẹ̀lú àwọn ìdènà rírọ, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwádìí yàrá ṣe sọ. Ìdínkù yìí ń jẹ́ kí agbára tí ó ń tẹ̀síwájú díẹ̀díẹ̀ láti ṣe àṣeyọrí ìṣípo eyín lọ́nà tí ó dára jù.

Àwọn ohun èlò wo ni a ń lò nínú ṣíṣe àwọn àkọlé tí ó lè dì ara wọn?

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àkọlé ara-ẹni ni a ṣe láti inú irin alagbara tí ó ní ìpele 17-4 tí a fi irin onípele 17-4 ṣe nípa lílo ìṣàpẹẹrẹ pípé tàbí ìṣẹ̀dá abẹ́rẹ́ irin (MIM). Ìmọ̀-ẹ̀rọ MIM ń pese ìṣedéédé onípele gíga àti ìrísí ihò tí ó dúró ṣinṣin, èyí tí ó ṣe pàtàkì fún ìfihàn agbára tí ó péye.

Ṣé àwọn àmì ìdábùú ara-ẹni máa ń dín àkókò ìtọ́jú orthodontic lápapọ̀ kù?

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwádìí ìṣègùn ròyìn pé àkókò ìtọ́jú tó dínkù láàárín oṣù mẹ́rin sí mẹ́fà fún àwọn ọ̀ràn tó péye nípa lílo àwọn ètò ìdènà ara ẹni. A lè fa àkókò ìpàdé láti ọ̀sẹ̀ mẹ́rin sí ọ̀sẹ̀ mẹ́fà sí mẹ́jọ, èyí tó máa dín iye ìbẹ̀wò lápapọ̀ kù, nígbà tí a bá ń mú kí ìtọ́jú náà ṣiṣẹ́ dáadáa.

Ǹjẹ́ àwọn àmì ìdábùú ara-ẹni yẹ fún gbogbo onírúurú ìdènà?

Àwọn àmì ìdábùú ara-ẹni jẹ́ ohun tó gbéṣẹ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ irú ìdènà ìdènà bíi ìdìpọ̀, àlàfo, àti àtúnṣe Class II. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ọ̀ràn tó nílò ìfarahàn agbára líle tàbí ẹ̀rọ ìṣiṣẹ́ tó díjú ṣì lè jàǹfààní láti inú àwọn ohun èlò afikún. Yíyan ọ̀ràn yẹ kí ó dá lórí àwọn ohun tí a nílò fún bíómẹ́nẹ́kìnì kọ̀ọ̀kan.


Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹrin-07-2026